WEBVTT

00:00.507 --> 00:06.843
Bolongonya mbongo ezali kosalema na biteni nyonso
ya sosiete. Bongo mpe na transport ya bato nyonso.

00:06.843 --> 00:11.934
«Alliance Swisspass» – lingomba ya Suisse ya ba
entreprise ya treni na bisi – elingi kokómisa

00:11.934 --> 00:15.520
digitalisation na kofuta ba billets monene koleka.

00:15.520 --> 00:22.586
Na communiqué ya presse ya «Swisspass» ya 2 septembre 2026,
emonisami ete na cadre ya ba cycles ya investissement mpe ya

00:22.586 --> 00:27.533
renouvellement, ba machines ya billets oyo
ezali na ba gares esengeli kokitana na ba

00:27.533 --> 00:31.085
machines oyo ezali na papier te mpe mbongo te.

00:31.085 --> 00:33.789
Na ntango, «Swisspass» etiyi ntango ya solosolo te.

00:33.789 --> 00:38.898
Soki babongoli na ba machines oyo ezali na
mbongo te, esengeli kaka kozala na mayele mosusu mpo

00:38.898 --> 00:42.351
na bato oyo balingi kofuta na mbongo ya maboko.

00:42.351 --> 00:47.445
Ba tickets ekoki kozwama lokola
liboso na internet to na smartphone.

00:47.445 --> 00:55.851
Oyo alingi kozwa ticket na gare, esengeli kotya yango na eloko
lokola «Swisspass» to «öV Prepaid Card» oyo sika ebimisami.

00:55.851 --> 00:59.226
Oyo ebimisami lokola nzela ya sika ya kofuta na mbongo ya maboko.

00:59.226 --> 01:05.856
Ezali na nkombo te mpe ekoki kotondisama na
mbongo ya maboko na ba points ya vente ya SBB.

01:05.856 --> 01:09.320
Kasi likambo yango ezali na motuya ya solo boni?

01:09.320 --> 01:15.261
Na ntango oyo mobeli azalaki kozwa billet na ye na pete
na mbongo ya maboko na machine ya gare na ye, sikoyo

01:15.261 --> 01:19.171
esengeli akende liboso na point ya vente mpo na kosomba carte.

01:19.171 --> 01:23.712
Lokola ba guichets oyo bazali kosalela bazali
kokitisama na kokitisama, esengeli akende na

01:23.712 --> 01:26.945
engumba ya pene mpe kozela ntango molai na guichet.

01:26.945 --> 01:31.638
Soki atondisi carte na ye na mbongo mingi,
amemi motuya monene ya mbongo; soki atondisi

01:31.638 --> 01:34.445
moke, esengeli akende lisusu na engumba noki.

01:34.445 --> 01:38.414
Yango ezali solo nzela ya bosembo mpo
na kofuta na mbongo ya maboko direct?

01:38.414 --> 01:46.200
To ya solo, likambo ezali mpo na kokómisa kofuta na mbongo ya
maboko likambo ya mpasi mingi, bongo yango moko ekimisa yango?

01:46.200 --> 01:52.429
Na bokoli ya digitalisation, na Alliance
Swisspass, bakoki kokitisa mbongo ya koteka.

01:52.429 --> 01:57.744
Kasi eyebani ete bokoli ya teknoloji ya
nokinoki esalaka ete bisaleli oyo esalelami ebele

01:57.744 --> 02:01.101
mpamba nokinoki mpe esengeli kobongolama lisusu.

02:01.101 --> 02:06.610
Mpe kosalela teknoloji ya digitalisation elongo na
baferme ya serveur, bandako ya kobomba ba done

02:06.610 --> 02:09.918
mpe bisaleli ya makasi mingi esengaka courant ebele.

02:09.918 --> 02:12.544
Yango wana tokoki kobomba mbongo?

02:12.544 --> 02:19.125
Lingomba ya mibongo ebwaka maloba ya bapanzi sango
ete ezali na manaka ya polele mpo na digitalisation.

02:19.125 --> 02:28.062
Ezali solo te ete lingomba ya transport en commun bandá
2035 ekanisaka 'koteka na nzela ya nzela te' na masini ya

02:28.062 --> 02:33.921
billets te, ndenge 'K-Tipp' ekoma na numéro 14/2026 ya 2.9.2026.

02:33.921 --> 02:39.265
Kasi makambo ya solo emonisi ete
digitalisation esalemaka na matambe ya nokinoki.

02:39.265 --> 02:44.267
Na ndenge 'K-Tipp' elobi, ndakisa, bakoki
kobongola ba entwerter ya ba carte ya mobembo

02:44.267 --> 02:47.800
mingi na bisaleli ya digitalisation ya ko activer:

02:47.800 --> 02:52.860
'Etape ya liboso na nzela oyo
ezali na Nordwestschweiz mpe na Basel.

02:52.860 --> 02:58.812
Kuna, mobula oyo ezali koya, bakolongola
bisaleli 400 ya ko entwerter ba carte ya mobembo mingi.

02:58.812 --> 03:03.058
Na sima, bakozala lisusu na ba entwerter ya ba
ticket ya papye mpe ba carte te, ndenge

03:03.058 --> 03:06.625
directeur ya Basler Verkehrsbetriebe akomi na protokole.

03:06.625 --> 03:11.040
Na esika ya ba entwerter, bakotyaka 'bisaleli ya ko activer'.

03:11.040 --> 03:18.040
Mpo na ko activer mobembo, okoki kaka kokanga
'SwissPass' to carte ya mikrochip na esaleli.'

03:18.040 --> 03:21.242
Mpe kobongola ba masini ya billets ezali na bokoki mobimba.

03:21.242 --> 03:29.906
Ba SBB babimisaki na mbula zomi eleki
ba masini ya billets 434 kati na 1.453.

03:29.906 --> 03:33.007
Moto moko na misato ya ba masini ebungaki.

03:33.007 --> 03:40.150
'K-Tipp' numéro 15 ya 16.9.2026 elobi ete bandá
mai ya suka, na ba masini ebele oyo etikali,

03:40.150 --> 03:44.242
bapesaki ndingisa te ya kofuta na mbongo ya maboko.

03:44.242 --> 03:47.703
Ntina ya yango elakisi ete ezali «
kobatela bato na bobebisi biloko ».

03:47.703 --> 03:51.929
Yango ezali koma na mwa bapapye oyo ebakamaki na ba mashini.

03:51.929 --> 03:57.839
Basali ya SBB na ba guichet balobeli na «
K-Tipp » ete « bankama » ya ba mashini ebomami,

03:57.839 --> 04:01.882
mingimingi na bamboka mpe na bisika ya bato ebele.

04:01.882 --> 04:10.812
Kasi ba mboka oyo « K-Tipp » etunaki bango,
balobi ete bazali na mikakatano ya bobebisi te.

04:10.812 --> 04:16.288
SBB ekimbi koloba yango mpe epesi « K-Tipp » eyano
te na ntina ya esika mpe motango ya ba mashini,

04:16.288 --> 04:21.125
ata mpe na ntina ya bobebisi oyo balobi ete esalemi.

04:21.125 --> 04:26.818
Emonani polele ete bokitisi ya ba mashini ya billets
oyo ezalaki kozwa mbongo ya maboko mpe kobimisa papye

04:26.818 --> 04:30.226
ezali kokende liboso malembe malembe na nse ya nkuku.

04:30.226 --> 04:36.691
Nzela mosusu oyo balobi ete ezali, elingi koloba kaka kofuta na
mbongo ya maboko, ezali mpasi mpe ezali na

04:36.691 --> 04:43.343
bosepeli te, yango emonani ete ekosalema
kaka tango moke mpo na yango mpe elongolama.

04:43.343 --> 04:46.460
Bato bazali mpe kobunda na mibeko ya SBB.

04:46.460 --> 04:50.531
Yango emonisami na ba rapports mpe ba
emissions ya kritike – esalemi te kaka na ba

04:50.531 --> 04:53.940
médias mosusu, kasi mpe na ba médias ya minene.

04:53.940 --> 05:01.373
Ndenge nini moto akoki kobundela mibeko ya kolongola mbongo
ya maboko na transport ya bato, emonisami mpe na ndakisa

05:01.373 --> 05:05.843
ya Berta Caminada, mwasi ya mbula 78 ya etuka ya Graubünden.

05:05.843 --> 05:10.726
Ebandeli ya Caminada ezalaki mbongwana ya
horaire ya mobu eleki na sanza ya zomi na mibale.

05:10.726 --> 05:17.781
« Postauto Graubünden » esilaki kotika koteka ba tickets
liboso epai ya bakambi ya motuka na ndingisa ya etuka.

05:17.781 --> 05:23.492
Mwasi ya mbula ya kokufa alingaki kondima te ete na
Postauto moto akoki lisusu kofuta na mbongo ya maboko te.

05:23.492 --> 05:32.070
Yango wana abandisi initiative ya bato « Kofuta na mbongo ya
maboko na misala ya Leta (Initiative ya kobundela bokabwani) ».

05:32.070 --> 05:43.085
Na kati ya sanza mibale kaka, ba signatures 15.781
ya kokamwa ewuti na ba communes 100 nyonso ya etuka.

05:43.085 --> 05:48.066
Yangewuti ata bongo mpo na initiative yango bamposa kaka 4.000.

05:48.066 --> 05:53.668
Initiative yango elingi kosala ete moto akoka kofuta
na mbongo ya maboko, ndakisa na Postauto, na ba

05:53.668 --> 05:57.066
machine ya parkement ya bato nyonso to na ba toilettes.

05:57.066 --> 06:04.003
Bazali kolinga ete ba moyens ya kofuta ya digitale etikala, kasi
ekosalaka te ete likoki ya kofuta na mbongo ya maboko elimbwama.

06:04.003 --> 06:08.081
Na sima, «Bündner Grossrat» esengeli kokata likambo yango.

06:08.081 --> 06:15.378
Soki likambo yango ezui mikano te, bato bakovota mpo na
avenir ya ba mbongo ya maboko na ba institutions publiques.

06:15.378 --> 06:21.773
Likambo ya Berta Caminada emonisi ete moto akoki
kobatela ye mpo na kolongola mbongo ya maboko mpe ete

06:21.773 --> 06:26.347
eteni monene ya bato elingi ete mbongo ya maboko etikala.

06:26.347 --> 06:34.324
Kasi mpo na nini kobatela mbongo ya maboko ezali na ntina monene
mpe nini ekokwelama na bato soki bakoki kofuta kaka na digitale?

06:34.324 --> 06:40.089
Hansjörg Stützle azali kotonga mouvement ya bato mpo
na avenir elongo na mbongo ya maboko banda mbula zomi.

06:40.089 --> 06:45.636
Sango na ye apesaki yango na bato na
ba discours ebele mpe na televizyo.

06:45.636 --> 06:50.745
Asalaki mpe pétition mpo na kolongola mbongo ya maboko na UE.

06:50.745 --> 06:59.355
Asengi ete tango bakobimisa euro ya digitale, likoki ya kofuta
na mbongo ya maboko ebatelama mpe ekomanama na ordonnance.

06:59.355 --> 07:04.331
Likama ya société sans cash azali kolimbola yango ndenge oyo:

07:04.331 --> 07:09.696
„Bobaloli nyonso ekoki kotalama,
kokambama, kopekisama mpe kokangama.

07:09.696 --> 07:12.527
Kofuta nyonso ekoki kobakelama ba frais.

07:12.527 --> 07:17.230
Mbongo na ngai ezali ya ngai ya solo
tango ekangami na mokili ya digitale?

07:17.230 --> 07:22.852
Mikano ya mokili oyo ezali na mbongo ya maboko
te ezali monene mpo na contrôle ya mobimba mpe

07:22.852 --> 07:26.011
ezali kokoma na bisika nyonso ya bomoi na biso.

07:26.011 --> 07:31.652
Kasi société ya bonsomi esengeli na moyen ya
kofuta ya bonsomi oyo ekoki kotalama mpe kokambama te.

07:31.652 --> 07:36.855
Mpo ete moto nyonso azala na likoki ya
komikambela, nini ba données oyo azali kolakisa na bato."

07:36.855 --> 07:45.644
Ntoma ya mbongo Ernst Wolff alobi na eteni ya
podcast na ye ya 19.6.2023 na tina ya euro numérique.

07:45.644 --> 07:50.717
Euro numérique ya UE ezali katala ya ba
systèmes nyonso ya paiement numérique oyo

07:50.717 --> 07:55.417
ezali na alternative ya mbongo ya maboko te.

07:55.417 --> 08:01.617
" Na ba banques centrales mpe na complexe numérique-financier oyo
ezali sima na bango, ezali kofungola ba

08:01.617 --> 08:08.222
possibilités ya kokitisa bato na ba intérêts na
bango, oyo ezalaki te na histoire mobimba ya mbongo.

08:08.222 --> 08:14.410
Lokola ezali mbongo oyo ekoki kobongisama, euro numérique
ekopesamaka na but ya ndenge moko, ekangamaka na date ya

08:14.410 --> 08:21.260
suka mpe bakoki kotiya ba taux ya intérêt mpe ya mpako mpe
ba amendes ya motuya moko moko na ba utilisateurs nyonso.

08:21.260 --> 08:29.014
Bakokaki kosala ete paiement na ye etalelama na ba conditions
lokola, ndakisa, certificat ya climat to ya santé, kokitisa

08:29.014 --> 08:37.480
validité na ye na esika, na région to na mboka mobimba to
mpe kokanga yango na système ya crédit social ndenge ya Chine.

08:37.480 --> 08:43.542
Soki totalaki histoire ya mbongo, na histoire
ezalaki na ba propriétés ya motuya mibale ya ntina:

08:43.542 --> 08:47.878
Ezali moyen ya échange universel
mpe na tango moko moyen ya bokonzi.

08:47.878 --> 08:54.548
Mbongo ya banque centrale numérique – lokola euro numérique oyo
esakolami sikoyo – ezali liboso moyen ya bokonzi

08:54.548 --> 09:02.100
mpe ezali na nguya mpe ezali kosala mosala koleka ba
mesures nyonso oyo ba dictateurs ya kala basalaki.."

09:02.100 --> 09:09.644
Awa lisusu résumé ya ba points ya ntina, ndenge
kokitisa mbongo ya maboko ekosala na bomoi na yo:

09:09.644 --> 09:14.136
- Ozali lisusu na likoki te ya kofuta
na ndenge ya nkuku mpe na piste te.

09:14.136 --> 09:19.722
Échange nyonso ekoki kotalelama,
kokambamaka, kokitisamaka mpe kokangamaka.

09:19.722 --> 09:23.961
- Ba banki mpe ba guvɛrnema bazali na nzela
ya kokota na ba konti na yo na ndenge mobimba

09:23.961 --> 09:27.214
mpe bakoki kozua bomengo na yo ndenge balingi.

09:27.214 --> 09:33.180
- Mbongo ekoki kobimisama mpo na makambo ya
sikisiki mpe ekoki kokangamaka na mikolo ya suka.

09:33.180 --> 09:38.863
- Bakoki kotiya mbongo ya motuya ya ndenge na
ndenge mpe mpako ya moto na moto mpe bafuti ya etumbu.

09:38.863 --> 09:48.792
- Soki ozali kozala na bomoi ya ndenge mosusu te, bakoki kokanga
mbongo na yo mpe kobengana yo na bomoi ya nkita mpe ya bato.

09:48.792 --> 09:52.812
- Na bitumba ya bakomputɛrɛ na ba
banki, mbongo na yo ezali na libateli te.

09:52.812 --> 09:58.080
- Soki banki ekweyi, mbongo na yo ebebi (libunga mobimba).

09:58.080 --> 10:06.176
- Soki courant ya lotiliki to internet ekangami,
kofuta ekoki kosalema lisusu te mpe nkita ekokweya.

10:06.176 --> 10:09.964
Nanu kofuta na mbongo ya maboko
ezali possible na nzela ya bato nyonso.

10:09.964 --> 10:16.894
Salelá nzela oyo, ata soki esengeli ozwa banzela ya
molayi. Fungolá billet na yo na mbongo ya maboko mbala moko!

10:16.894 --> 10:23.425
Salelá ba carte ya kokoma na ba entwerer mpe zwa ntango
ya kotelema na guichet mpo na kosomba «Prepaid Card».

10:23.425 --> 10:27.214
Ndenge wana okomonisaka elembo mpo na
kobatela kofuta na mbongo ya maboko.

10:27.214 --> 10:31.968
Sololá na basali ya nzela ya engbunduka mpe bato
mosusu na motó ya «kolimwisa mbongo ya maboko».

10:31.968 --> 10:37.004
Monisá na bato ya zinga na yo ete digitalisation
ya mbongo ezali komema biso nyonso na mikolo

10:37.004 --> 10:40.144
mokomoko oyo tokoki kozala lisusu na bomoi ya bonsomi te.
