1
00:00:00,507 --> 00:00:06,843
Việc bãi bỏ tiền mặt đang được thúc đẩy trong mọi lĩnh
vực của xã hội. Giao thông công cộng cũng không ngoại lệ.

2
00:00:06,843 --> 00:00:15,520
"Alliance Swisspass" – hiệp hội ngành đường sắt và xe buýt
Thụy Sĩ – muốn mở rộng mạnh mẽ việc số hóa trong thanh toán vé.

3
00:00:15,520 --> 00:00:23,146
Từ thông cáo báo chí của "Swisspass" ngày 2 tháng 9 năm 2026 cho
thấy, trong khuôn khổ các chu kỳ đầu tư và đổi

4
00:00:23,146 --> 00:00:31,085
mới, các máy bán vé hiện có tại nhà ga sẽ được thay
thế bằng máy không dùng giấy và không dùng tiền mặt.

5
00:00:31,085 --> 00:00:33,789
Về thời gian, "Swisspass" không đưa ra cam kết cụ thể.

6
00:00:33,789 --> 00:00:42,351
Khi chuyển sang máy không dùng tiền mặt, vẫn phải có một giải
pháp thay thế cho những người muốn thanh toán bằng tiền mặt.

7
00:00:42,351 --> 00:00:47,445
Vé vẫn có thể được mua qua internet hoặc
qua điện thoại thông minh như trước đây.

8
00:00:47,445 --> 00:00:55,851
Ai muốn mua vé tại nhà ga phải nạp vé vào một phương tiện lưu
trữ như "Swisspass" hoặc "öV Prepaid Card" mới được ra mắt.

9
00:00:55,851 --> 00:00:59,226
Thẻ này được giới thiệu như một
phương thức thanh toán tiền mặt mới.

10
00:00:59,226 --> 00:01:05,856
Thẻ ẩn danh và có thể được nạp
tiền mặt tại các điểm bán vé của SBB.

11
00:01:05,856 --> 00:01:09,320
Nhưng liệu ưu đãi này có thực sự hấp dẫn?

12
00:01:09,320 --> 00:01:15,475
Trong khi trước đây khách hàng có thể thoải mái mua vé
trực tiếp bằng tiền mặt tại máy bán vé ở nhà ga của

13
00:01:15,475 --> 00:01:19,171
mình, thì nay họ phải đến điểm bán vé để mua thẻ trước.

14
00:01:19,171 --> 00:01:26,945
Vì các quầy có nhân viên phục vụ đang ngày càng bị cắt giảm,
họ phải đi đến thành phố gần nhất và phải chờ đợi lâu tại quầy.

15
00:01:26,945 --> 00:01:34,445
Nếu nạp nhiều tiền vào thẻ, họ phải mang theo một giá trị tiền
lớn bên mình; nếu nạp ít, họ lại sớm phải quay lại thành phố.

16
00:01:34,445 --> 00:01:38,414
Đây có thực sự là một giải pháp thay thế công
bằng cho việc thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt?

17
00:01:38,414 --> 00:01:46,200
Hay thực chất là nhằm làm cho việc thanh toán bằng tiền mặt
trở nên kém hấp dẫn đến mức nó gần như tự triệt tiêu chính mình?

18
00:01:46,200 --> 00:01:52,429
Theo "Alliance Swisspass", việc mở rộng
số hóa sẽ giúp giảm chi phí phân phối.

19
00:01:52,429 --> 00:02:01,101
Tuy nhiên, ai cũng biết rằng tiến bộ công nghệ nhanh chóng khiến
các thiết bị được sử dụng nhanh chóng lỗi thời và phải thay thế.

20
00:02:01,101 --> 00:02:06,610
Và việc sử dụng công nghệ số với các trang
trại máy chủ, trung tâm dữ liệu và thiết bị

21
00:02:06,610 --> 00:02:09,918
hiệu suất cao tiêu tốn một lượng điện đáng kể.

22
00:02:09,918 --> 00:02:12,544
Liệu có tiết kiệm được tiền theo cách này không?

23
00:02:12,544 --> 00:02:19,125
Hiệp hội ngành bác bỏ tuyên bố của truyền thông
rằng có một lộ trình rõ ràng cho việc số hóa.

24
00:02:19,125 --> 00:02:28,657
Không đúng khi cho rằng ngành giao thông công cộng từ năm 2035 sẽ
lên kế hoạch "phân phối không cơ sở hạ tầng" mà không có máy bán

25
00:02:28,657 --> 00:02:33,921
vé tự động, như "K-Tipp" viết trong số 14/2026 ngày 2.9.2026.

26
00:02:33,921 --> 00:02:39,265
Tuy nhiên, các dữ kiện rõ ràng cho thấy việc số
hóa đang được triển khai với những bước nhanh chóng.

27
00:02:39,265 --> 00:02:47,800
Theo "K-Tipp", ví dụ, các máy bấm lỗ vé nhiều chuyến sẽ
sớm được thay thế bằng thiết bị kích hoạt kỹ thuật số:

28
00:02:47,800 --> 00:02:52,860
"Bước đầu tiên theo hướng này diễn
ra ở Tây Bắc Thụy Sĩ và ở Basel.

29
00:02:52,860 --> 00:02:58,812
Ở đó, vào năm tới, 400 thiết bị
bấm lỗ vé nhiều chuyến sẽ bị dỡ bỏ.

30
00:02:58,812 --> 00:03:06,625
Theo biên bản, giám đốc Công ty Giao thông Basel khẳng
định rằng sẽ không còn máy bấm lỗ cho vé giấy và thẻ nữa.

31
00:03:06,625 --> 00:03:11,040
Thay vì máy bấm lỗ, các "thiết bị kích hoạt" sẽ được lắp đặt.

32
00:03:11,040 --> 00:03:18,040
Để kích hoạt một chuyến đi, người ta chỉ có thể
đưa "SwissPass" hoặc thẻ vi mạch lại gần thiết bị."

33
00:03:18,040 --> 00:03:21,242
Việc tháo dỡ máy bán vé tự động cũng đang diễn ra sôi nổi.

34
00:03:21,242 --> 00:03:29,906
Trong mười năm qua, Đường sắt Liên bang Thụy Sĩ đã
tháo dỡ 434 trong tổng số 1.453 máy bán vé tự động.

35
00:03:29,906 --> 00:03:33,007
Vậy là cứ ba máy thì một máy đã biến mất.

36
00:03:33,007 --> 00:03:40,185
"K-Tipp" số 15 ngày 16.9.2026 đưa tin rằng kể
từ tháng Năm vừa qua, việc thanh toán bằng

37
00:03:40,185 --> 00:03:44,242
tiền mặt đã bị khóa trên nhiều thiết bị còn lại.

38
00:03:44,242 --> 00:03:47,703
Lý do được đưa ra là "bảo vệ chống lại hành vi phá hoại".

39
00:03:47,703 --> 00:03:51,929
Điều này được ghi trên những mẩu
giấy dán lên các máy bán vé tự động.

40
00:03:51,929 --> 00:03:57,898
Nhân viên quầy giao dịch của SBB trong cuộc trò chuyện với
"K-Tipp" cho biết có "hàng trăm" máy bán vé tự động bị

41
00:03:57,898 --> 00:04:01,882
chặn, đặc biệt là ở các vùng nông thôn và các khu vực ngoại ô.

42
00:04:01,882 --> 00:04:10,812
Tuy nhiên, các xã bị ảnh hưởng được "K-Tipp" hỏi ý kiến lại cho
biết rằng họ không ghi nhận được vụ việc phá hoại đáng kể nào.

43
00:04:10,812 --> 00:04:16,399
Về điều này, SBB im lặng và không cung cấp cho
"K-Tipp" thông tin về vị trí và số lượng máy bán vé

44
00:04:16,399 --> 00:04:21,125
tự động cũng như về những hư hỏng mà họ tuyên bố.

45
00:04:21,125 --> 00:04:30,226
Rõ ràng là việc dỡ bỏ các máy bán vé thanh toán bằng tiền mặt
và in vé giấy đang từng bước được đẩy mạnh một cách âm thầm.

46
00:04:30,226 --> 00:04:37,918
Giải pháp thay thế được cho là vẫn có thể thanh toán
bằng tiền mặt lại rắc rối và kém hấp dẫn đến mức có vẻ như

47
00:04:37,918 --> 00:04:43,343
chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi nó cũng bị loại bỏ.

48
00:04:43,343 --> 00:04:46,460
Cũng có sự phản đối đối với kế hoạch của SBB.

49
00:04:46,460 --> 00:04:50,702
Điều này được thể hiện qua các bài báo và chương trình mang
tính phê phán – không chỉ từ các phương tiện truyền thông

50
00:04:50,702 --> 00:04:53,940
thay thế mà còn từ các phương tiện truyền thông chính thống.

51
00:04:53,940 --> 00:05:01,501
Cách có thể phản đối thành công kế hoạch bãi bỏ tiền mặt
trong giao thông công cộng cũng được thể hiện qua ví dụ

52
00:05:01,501 --> 00:05:05,843
của bà Berta Caminada, 78 tuổi, đến từ bang Graubünden.

53
00:05:05,843 --> 00:05:10,726
Nguyên nhân thúc đẩy Caminada là việc
thay đổi lịch trình vào tháng 12 năm ngoái.

54
00:05:10,726 --> 00:05:17,781
"Postauto Graubünden" đã ngừng bán vé tại
chỗ cho nhân viên lái xe theo lệnh của bang.

55
00:05:17,781 --> 00:05:23,492
Người phụ nữ hưu trí không muốn chấp nhận việc không
thể thanh toán bằng tiền mặt trên xe Postauto nữa.

56
00:05:23,492 --> 00:05:32,070
Vì vậy, bà đã khởi xướng sáng kiến nhân dân "Thanh toán bằng tiền
mặt trong các dịch vụ công (Sáng kiến chống phân biệt đối xử)".

57
00:05:32,070 --> 00:05:43,085
Trong vòng chỉ hai tháng, đã thu thập được
15.781 chữ ký kỷ lục từ tất cả 100 xã của bang.

58
00:05:43,085 --> 00:05:48,066
Điều này mặc dù sáng kiến chỉ cần 4.000 là đủ.

59
00:05:48,066 --> 00:05:53,851
Sáng kiến muốn đảm bảo rằng người ta có thể thanh
toán bằng tiền mặt, ví dụ như trên xe buýt bưu chính,

60
00:05:53,851 --> 00:05:57,066
tại các máy đỗ xe công cộng hoặc trong nhà vệ sinh.

61
00:05:57,066 --> 00:06:04,003
Các phương tiện thanh toán kỹ thuật số tuy sẽ vẫn còn,
nhưng không được thay thế khả năng thanh toán bằng tiền mặt.

62
00:06:04,003 --> 00:06:08,081
Tiếp theo, "Đại hội đồng bang
Graubünden" phải quyết định về nguyện vọng này.

63
00:06:08,081 --> 00:06:15,378
Nếu không đạt được kết quả, cử tri sẽ bỏ phiếu về
tương lai của tiền xu trong các cơ sở công cộng.

64
00:06:15,378 --> 00:06:21,857
Trường hợp của Berta Caminada cho thấy rằng
người ta có thể chống lại việc bãi bỏ tiền mặt và

65
00:06:21,857 --> 00:06:26,347
rằng một phần lớn dân chúng muốn duy trì tiền mặt.

66
00:06:26,347 --> 00:06:34,324
Nhưng tại sao việc duy trì tiền mặt lại quan trọng đến vậy và điều
gì đe dọa người dân nếu họ chỉ có thể thanh toán kỹ thuật số?

67
00:06:34,324 --> 00:06:40,089
Hansjörg Stützle đã xây dựng một phong trào công
dân vì một tương lai có tiền mặt trong mười năm qua.

68
00:06:40,089 --> 00:06:45,636
Ông đã chia sẻ thông điệp của mình với công
chúng qua nhiều bài phát biểu và trên truyền hình.

69
00:06:45,636 --> 00:06:50,745
Ông cũng đã khởi xướng một kiến nghị
chống lại việc bãi bỏ tiền mặt ở EU.

70
00:06:50,745 --> 00:06:55,902
Ông yêu cầu rằng khi đồng euro kỹ thuật số
được đưa vào, quyền thanh toán bằng tiền mặt

71
00:06:55,902 --> 00:06:59,355
cũng phải được đảm bảo và ghi trong quy định.

72
00:06:59,355 --> 00:07:04,331
Ông mô tả nguy cơ của một xã hội không tiền mặt như sau:

73
00:07:04,331 --> 00:07:09,696
"Mọi trao đổi đều có thể bị giám
sát, kiểm soát, hạn chế và dừng lại.

74
00:07:09,696 --> 00:07:12,527
Mọi thanh toán đều có thể bị áp phí.

75
00:07:12,527 --> 00:07:17,230
Tiền của tôi có thực sự còn thuộc về tôi không
khi nó bị giam giữ trong thế giới kỹ thuật số?

76
00:07:17,230 --> 00:07:22,781
Hậu quả của một thế giới không tiền mặt là rất sâu
rộng, một phần do sự kiểm soát toàn diện, và ảnh

77
00:07:22,781 --> 00:07:26,011
hưởng đến mọi lĩnh vực trong cuộc sống của chúng ta.

78
00:07:26,011 --> 00:07:31,652
Tuy nhiên, một xã hội tự do cần một phương tiện
thanh toán tự do, không thể bị giám sát và điều khiển.

79
00:07:31,652 --> 00:07:36,855
Vì mỗi người nên có thể tự quyết định
mình tiết lộ những dữ liệu nào về bản thân.“

80
00:07:36,855 --> 00:07:45,644
Chuyên gia tài chính Ernst Wolff phát biểu trong một đoạn trích
từ podcast của ông ngày 19.6.2023 về đồng euro kỹ thuật số.

81
00:07:45,644 --> 00:07:50,867
Đồng euro kỹ thuật số của EU ở đây đại diện
cho mọi hệ thống thanh toán kỹ thuật số không có

82
00:07:50,867 --> 00:07:55,417
lựa chọn thay thế là thanh toán bằng tiền mặt.

83
00:07:55,417 --> 00:08:01,744
„ Nó mở ra cho các ngân hàng trung ương và tổ hợp tài chính-kỹ
thuật số đứng sau họ những khả năng để khuất phục dân

84
00:08:01,744 --> 00:08:08,222
chúng theo lợi ích của chính mình, những khả năng mà
trong toàn bộ lịch sử tiền tệ trước đây chưa từng có.

85
00:08:08,222 --> 00:08:14,597
Vì đây là một loại tiền tệ có thể lập trình, người ta sẽ phát
hành đồng euro kỹ thuật số theo mục đích ràng buộc, gắn nó

86
00:08:14,597 --> 00:08:21,260
với một ngày hết hạn và có thể áp đặt cho tất cả người
dùng các mức lãi suất và thuế riêng cũng như các khoản phạt.

87
00:08:21,260 --> 00:08:29,014
Người ta sẽ có khả năng gắn việc chi trả với các điều kiện như,
ví dụ, một chứng nhận khí hậu hoặc sức khỏe, giới hạn hiệu lực

88
00:08:29,014 --> 00:08:37,480
của nó theo địa phương, vùng hoặc quốc gia, hoặc cũng có thể
gắn nó với một hệ thống tín dụng xã hội theo mô hình Trung Quốc.

89
00:08:37,480 --> 00:08:43,542
Nếu xét lịch sử của tiền tệ, thì xét về mặt
lịch sử nó luôn có hai thuộc tính cơ bản:

90
00:08:43,542 --> 00:08:47,878
Nó là phương tiện trao đổi phổ quát
và đồng thời là phương tiện thống trị.

91
00:08:47,878 --> 00:08:54,603
Tiền ngân hàng trung ương kỹ thuật số – như đồng euro kỹ thuật số
vừa được công bố – trước hết là phương tiện thống

92
00:08:54,603 --> 00:09:02,100
trị, và thực tế là hữu hiệu và hiệu quả hơn mọi biện
pháp mà các nhà độc tài trong quá khứ từng nghĩ ra..“

93
00:09:02,100 --> 00:09:06,413
Ở đây xin tóm tắt lại một lần nữa những điểm
quan trọng nhất về việc bãi bỏ tiền mặt sẽ

94
00:09:06,413 --> 00:09:09,644
ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn như thế nào:

95
00:09:09,644 --> 00:09:14,136
- Bạn không còn khả năng thanh toán
ẩn danh và không để lại dấu vết nữa.

96
00:09:14,136 --> 00:09:19,722
Mọi giao dịch đều có thể bị giám
sát, kiểm soát, hạn chế và dừng lại.

97
00:09:19,722 --> 00:09:23,942
- Các ngân hàng và chính phủ có quyền truy
cập không giới hạn vào tài khoản của bạn và

98
00:09:23,942 --> 00:09:27,214
có thể tước đoạt tài sản của bạn theo ý muốn.

99
00:09:27,214 --> 00:09:33,180
- Tiền có thể được chi tiêu có mục
đích và bị ràng buộc bởi ngày hết hạn.

100
00:09:33,180 --> 00:09:38,863
- Có thể áp đặt lãi suất và thuế
suất riêng lẻ cũng như các khoản phạt.

101
00:09:38,863 --> 00:09:44,706
- Nếu bạn không hành xử phù hợp với hệ thống, bạn có
thể bị trừng phạt bằng cách phong tỏa tiền của bạn,

102
00:09:44,706 --> 00:09:48,792
dẫn đến việc bị loại khỏi đời sống kinh tế và xã hội.

103
00:09:48,792 --> 00:09:52,812
- Khi bị hacker tấn công vào ngân
hàng, tiền của bạn không an toàn.

104
00:09:52,812 --> 00:09:58,080
- Khi ngân hàng phá sản, tiền của bạn bị mất (mất toàn bộ).

105
00:09:58,080 --> 00:10:06,176
- Nếu cơ sở hạ tầng điện hoặc internet bị tê liệt, giao
dịch thanh toán không còn khả thi và nền kinh tế sụp đổ.

106
00:10:06,176 --> 00:10:09,964
Hiện tại vẫn có thể thanh toán bằng tiền
mặt trên phương tiện giao thông công cộng.

107
00:10:09,964 --> 00:10:16,894
Hãy tận dụng cơ hội này, ngay cả khi bạn phải đi
đường vòng. Hãy mua vé trực tiếp bằng tiền mặt!

108
00:10:16,894 --> 00:10:23,425
Hãy sử dụng thẻ đóng dấu tại các máy bán vé và dành
thời gian xếp hàng tại quầy để mua "Prepaid Card".

109
00:10:23,425 --> 00:10:27,214
Bằng cách này, bạn thể hiện sự ủng hộ
cho việc duy trì thanh toán bằng tiền mặt.

110
00:10:27,214 --> 00:10:31,968
Hãy nói chuyện với nhân viên đường sắt và những
người xung quanh về chủ đề "loại bỏ tiền mặt".

111
00:10:31,968 --> 00:10:37,171
Hãy cho mọi người xung quanh hiểu rằng việc số
hóa tiền tệ đang dẫn tất cả chúng ta đến một

112
00:10:37,171 --> 00:10:40,144
tương lai mà chúng ta không còn có thể sống tự chủ.