1
00:00:00,000 --> 00:00:00,460


2
00:00:00,460 --> 00:00:07,237
2023-жылдан бери Германия Федеративдик
Республикасы түзүлгөндөн бери эң оор рецессияда турат.

3
00:00:07,237 --> 00:00:12,067
Экономикалык активдүүлүктүн төмөндөшү
ишканаларды кызматкерлерди кыскартууга мажбурлайт.

4
00:00:12,067 --> 00:00:20,574
Жумушчулар ишенимсиз жумуш шартына туш болушат, киреше жоготуулар
жана жашоо чыгымдарынын өсүшү жакырчылыктын өсүшүнө алып келет.

5
00:00:20,574 --> 00:00:24,978
Ишканалар азыраак инвестиция
салышат жана банкроттуктар көбөйүүдө.

6
00:00:24,978 --> 00:00:32,681
Медиа жана саясат бул рецессия үчүн корона кризисин жана
Украина менен Ирандагыдай учурдагы согуштарды күнөөлөйт.

7
00:00:32,681 --> 00:00:40,523
Медиа да, саясат да ачык козгобогон нерсе – экономиканын
кичирейиши, канчалык ишенимсиз угулбасын, кааланган жана

8
00:00:40,523 --> 00:00:45,788
ондогон жылдар бою фондо даярдалып, ишке ашырылып жаткандыгы.

9
00:00:45,788 --> 00:00:51,800
Эми экономиканын максаттуу кичирейиши
боюнча кээ бир фондук маалыматтарды көрүңүз:

10
00:00:51,800 --> 00:00:57,125
I. Рим клубу жана дегроут кыймылы:

11
00:00:57,125 --> 00:01:04,096
1972-жылы Рим клубу өсүүнүн чектери тууралуу отчет жарыялаган.

12
00:01:04,096 --> 00:01:13,792
Анда чексиз экономикалык жана демографиялык өсүү экологиялык жана
социалдык жактан туруктуу эмес деген тезистин негизи түптөлгөн.

13
00:01:13,792 --> 00:01:23,083
Рим клубу 1968-жылы Дэвид Рокфеллердин демилгеси менен
негизделген. Рокфеллер жогорку даражалуу масон болгон.

14
00:01:23,083 --> 00:01:31,677
2000-жылы Парижде өткөн өнүгүүнү сындоочу ЮНЕСКО
конгрессинин алкагында «Дегроут» кыймылы «төрөлгөн».

15
00:01:31,677 --> 00:01:41,709
Бул климатты сактап калуу үчүн экономика кичирейтилиши керек
деп талап кылган окумуштуулар менен активисттердин бирикмеси.

16
00:01:41,709 --> 00:01:49,133
Конкреттүү түрдө экономикалык айлампага киргизилүүчү энергия
жана ресурстардын көлөмүн азайтуу жөнүндө сөз болуп жатат.

17
00:01:49,133 --> 00:01:56,254
Бул экономикалык өсүүдөн улам келип чыккан айлана-чөйрөнүн
бузулушун болтурбоо үчүн зарыл шарт деп эсептелет.

18
00:01:56,254 --> 00:02:02,414
Андан кийин кыймыл 2008-жылы Парижде өткөн эл аралык
Дегроут конференциясы менен эл аралык деңгээлде

19
00:02:02,414 --> 00:02:07,008
таанылып, азыркы учурда Европада дайыма өткөрүлүп турат.

20
00:02:07,008 --> 00:02:15,946
Ошондон бери Дегроут кыймылы байкалбай таралып, климатты коргоо
шылтоосу менен калкка экономиканын кичирейиши,

21
00:02:15,946 --> 00:02:24,922
айрыкча түндүк жарым шар үчүн жакшы жана көксөөгө
татыктуу нерсе деген баянды сатууга аракет кылууда.

22
00:02:24,922 --> 00:02:32,172
Бул кыймылдын азыркы учурда кандай көлөмгө жеткенин 2023-жылы
400дөн ашык бейөкмөт уюмдар, ой жүгүртүү

23
00:02:32,172 --> 00:02:40,760
борборлору, изилдөө мекемелери жана активисттер
экономиканын кичирейишин талап кылган ачык кат көрсөттү.

24
00:02:40,760 --> 00:02:46,958
II. Дегроут кыймылынын демөөрчүлөрү жана негизги катышуучулары:

25
00:02:46,958 --> 00:02:54,283
Бул жагдайда кызыктуусу, Германиядай эч бир өлкө
Дегроут менен ушунчалык интенсивдүү алектенбейт.

26
00:02:54,283 --> 00:03:00,729
Аң-сезимдүү рецессия идеясы азыркы учурда германиялык
министрликтер, бейөкмөт уюмдар жана изилдөө институттары,

27
00:03:00,729 --> 00:03:08,632
мисалы, атактуу Fraunhofer институту жана Потсдам
климаттын өзгөрүүсүн изилдөө институту (PIK) аркылуу өтүп жатат.

28
00:03:08,632 --> 00:03:15,669
Ошондой эле, мисалы, Германиянын Бундесбанкынын вице-президенти
келечектеги климаттык тобокелдиктерди баалоо үчүн Дегроут

29
00:03:15,669 --> 00:03:20,520
иштелмелерин колдонгон борбордук банктардын бирикмесин жетектейт.

30
00:03:20,520 --> 00:03:26,728
Дегроут кыймылы көптөн бери Германия өкмөтүнүн долбоорго
байланыштуу каражаттары жана ЕБнин миллиондогон гранттары

31
00:03:26,728 --> 00:03:30,662
аркылуу саясат тарабынан түздөн-түз колдоого алынып келет.

32
00:03:30,662 --> 00:03:36,760
Бул ЕБ программаларын өз кезегинде
Германиянын федералдык өкмөтү 2027-жылга чейин бир

33
00:03:36,760 --> 00:03:41,856
миллиард евродон ашык каражат менен колдойт.

34
00:03:41,856 --> 00:03:51,040
Саясат таануучу Джессика Вейнкл бул өнүгүүдөн деиндустриализацияга
жана кичирейүүгө карай аң-сезимдүү багытты көрөт.

35
00:03:51,040 --> 00:03:58,624
Сиздин баалооңуз боюнча, Германиянын экономикалык
кризиси Degrowth концепциясынын идеалына такыр туура келет.

36
00:03:58,624 --> 00:04:05,313
Ошондуктан 2016-жылдан бери Германиянын экономикасында олуттуу
төмөндөө байкалып, бүгүнкү күнгө чейин дээрлик

37
00:04:05,313 --> 00:04:12,534
бардык европалык өлкөлөр дүйнөлүк экономикалык
өсүүнүн акыркы орундарында турушу кокустук эмес.

38
00:04:12,534 --> 00:04:19,090
Түшүнүксүз окшойт, европалык саясатчылар Европаны
дүйнөнүн башка бөлүктөрүндөгү экономикалык өсүүдөн

39
00:04:19,090 --> 00:04:23,655
барган сайын ажыратып жаткан чечимдерди кабыл алышат.

40
00:04:23,655 --> 00:04:30,496
Мисал катары ЕБнин камсыздоо чынжырчасы боюнча
директивасын же ЕБнин «CO₂ коргоо бажы алымдарын» атоого болот.

41
00:04:30,496 --> 00:04:36,005
Мындай регулятивдик кийлигишүүлөр эркин экономикага
камсыздоочулардын европалык мамлекеттер менен

42
00:04:36,005 --> 00:04:40,225
кызматташууга болгон кызыгуусун барган сайын жоготууда.

43
00:04:40,225 --> 00:04:45,333
Ошондой эле экспортко багытталган секторлор
башка мамлекеттерге салыштырмалуу начар

44
00:04:45,333 --> 00:04:50,112
шарттардан улам атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жоготууда.

45
00:04:50,112 --> 00:05:00,299
Натыйжада, Европа да акыркы 25 жылда, Degrowth кыймылы популярдуу
болгондон бери, мисалга алынгыс экономикалык маанисин жоготту –

46
00:05:00,299 --> 00:05:07,451
анын ичинде ЕБ жетекчилигинин чечимдери жана мыйзамдары аркылуу.

47
00:05:07,451 --> 00:05:12,426
III. Degrowth кыймылынын артындагы күн тартиби:

48
00:05:12,426 --> 00:05:17,436
Алардын веб-сайтында ЕБ өсүү парадигмасына умтулат деп жазылган.

49
00:05:17,436 --> 00:05:23,270
Бул менен экономиканын байлыкты, жумуш орундарын
жана коомдук прогрести камсыз кылуу үчүн мүмкүн

50
00:05:23,270 --> 00:05:26,895
болушунча туруктуу өсүшү керек деген түшүнүк айтылат.

51
00:05:26,895 --> 00:05:32,239
Башкача айтканда, Degrowth кыймылы
пропагандалаган нерсенин так тескериси.

52
00:05:32,239 --> 00:05:37,485
Европалык «Green Deal» Европа Биримдигинин
чоң климаттык жана экологиялык программасы.

53
00:05:37,485 --> 00:05:45,375
Бул «Жашыл келишим» 2019-жылы башталып, Европа
комиссиясынын айтымында, ЕБ адилеттүү жана бакубат коомго

54
00:05:45,375 --> 00:05:49,586
айлануусу үчүн жаңы өсүү стратегиясы болуп саналат.

55
00:05:49,586 --> 00:05:55,132
Бирок дегроут кыймылы пайда болгондон
бери такыр тескерисин көрүүгө болот.

56
00:05:55,132 --> 00:06:02,250
Калктын бакубаттуулугу тынымсыз азайып, ошол
эле учурда супербайлар дагы да байып баратат.

57
00:06:02,250 --> 00:06:10,360
ЕБ жетекчилиги «өсүү парадигмасы» жана «жаңы өсүү стратегиясы»
сыяктуу жагымдуу терминдердин астында ушуну түшүнөбү?

58
00:06:10,360 --> 00:06:24,078
Бирок андан да жаманы бар: 2023-жылдын 15-17-майында ЕБ Брюсселде
«Beyond Growth 2023» – «Өсүүдөн ары» конференциясын өткөрдү.

59
00:06:24,078 --> 00:06:29,625
Анын негизинде түзүлгөн ушул эле аталыштагы изилдөө
Европанын келечеги дегроут негиздөөчүлөрүнүн каалоосу

60
00:06:29,625 --> 00:06:34,053
боюнча кандай болорун коркунучтуу ачыктык менен чагылдырат:

61
00:06:34,053 --> 00:06:38,725
1. Жакырчылык жана толук көз карандылык

62
00:06:38,725 --> 00:06:44,452
Европа парламентинин ушул изилдөөсүнө ылайык,
«туруктуу социалдык система» мамлекеттик базалык киреше

63
00:06:44,452 --> 00:06:48,540
менен натуралдык жардамдардын айкалышын талап кылат.

64
00:06:48,540 --> 00:06:55,712
Бирок универсалдуу базалык киреше боюнча жарандарга
бөлүнгөн акчанын максатка ылайык жумшалбай калуу коркунучу бар.

65
00:06:55,712 --> 00:07:01,335
Ошондуктан изилдөө сууну, калорияны жана
электр энергиясын ченемдүү бөлүштүрүүнү сунуштайт.

66
00:07:01,335 --> 00:07:06,077
Адамдар тартыш болуп калган
товарларды биргелешип колдонушу керек.

67
00:07:06,077 --> 00:07:09,864
2. Туруктуу көзөмөл

68
00:07:09,864 --> 00:07:16,714
Жарандарды үнөмдөөгө мажбурлоо үчүн жеке
CO₂ сертификаттарын берүү да сунушталат.

69
00:07:16,714 --> 00:07:22,321
Бул сертификаттар CO₂ эмиссияларын реалдуу
убакытта жекече каттоого мүмкүндүк берет.

70
00:07:22,321 --> 00:07:29,318
Ушунун менен көздөлгөн максат төмөнкүчө так айтылат: Ким өзүнө
белгиленгенден көп калория, суу же электр энергиясын керектесе,

71
00:07:29,318 --> 00:07:33,289
ал айлана-чөйрөнү булгайт жана анын ордун толтурушу керек.

72
00:07:33,289 --> 00:07:38,115
Бул ар бир жаранды электр керектөөсүн жана
башка бардык керектелүүчү ресурстарды акылдуу

73
00:07:38,115 --> 00:07:42,656
эсепке алуу аркылуу толук көзөмөлдөөнү билдирет.

74
00:07:42,656 --> 00:07:48,195
Бирок бул коркунучтуу сценарийди Германиянын
федералдык өкмөтү жана ЕБ гана илгерилетпейт.

75
00:07:48,195 --> 00:07:54,520
Ошондой эле OECD жана Дүйнөлүк экономикалык форум
(WEF) сыяктуу кубаттуу эл аралык уюмдар да бул радикалдык

76
00:07:54,520 --> 00:07:58,560
коомдук кайра курууну жарнамалап, күч менен таңуулашат.

77
00:07:58,560 --> 00:08:04,307
Өзгөчө WEF дүйнөнүн эң маанилүү саясий жана
экономикалык бийлик борборлорунун бирине айланып,

78
00:08:04,307 --> 00:08:08,720
глобалдашуунун кыймылдаткыч күчү жана борбору болуп эсептелет.

79
00:08:08,720 --> 00:08:18,702
2020-жылдын ортосунда эле WEFтин негиздөөчүсү Клаус Шваб коомду
толук трансформациялоону максат кылган "Улуу Ресетти" жарыялаган:

80
00:08:18,702 --> 00:08:23,994
Калк өз мүлкүнөн баш тартып,
универсалдуу базалык киреше алышы керек.

81
00:08:23,994 --> 00:08:30,528
Баарын эми "туруктуу керектөө" максатында, "планетаны
куткаруу" деген шылтоо менен гана ижарага алууга болот.

82
00:08:30,528 --> 00:08:36,723
Клаус Швабдын "Улуу Ресети" деградация
максаттарына абдан окшош, эки идея бир эле калемден

83
00:08:36,723 --> 00:08:41,504
чыккандай. Клаус Шваб да жогорку даражалуу масон.

84
00:08:41,504 --> 00:08:48,051
Бул тууралуу Kla.TVнын уландысы болгон "Бул четиртпе
Германияны талкалайт" жана "Улуу Ресеттин күн тартиби –

85
00:08:48,051 --> 00:08:52,517
Экономикалык кыйратуу жана согуш" берүүлөрүн да көрүңүз.

86
00:08:52,517 --> 00:08:56,330
IV. Жыйынтык жана корутунду:

87
00:08:56,330 --> 00:09:02,598
Кылдат караганда, Улуу Ресет, өсүү парадигмасы жана
жаңы өсүү стратегиясы сыяктуу жагымдуу угулган

88
00:09:02,598 --> 00:09:07,077
терминдердин артында бир эле нерсе жашырылганы айкын болот:

89
00:09:07,077 --> 00:09:13,110
Калк баарынан ажырап, мамлекеттик көз
карандылыкка түшүп, санариптик көзөмөлгө

90
00:09:13,110 --> 00:09:18,200
алынып, контролдонот – кыскасы, толук кулчулук.

91
00:09:18,200 --> 00:09:21,000
Бирок буга каршы эмне кылууга болот?

92
00:09:21,000 --> 00:09:28,704
Белгилүү иликтөөчү журналист Дэвид Соренсен өзүнүн «Адамзаттын
аягы» аттуу документалдык тасмасында өздөрүн дүйнө башкаруучулар

93
00:09:28,704 --> 00:09:31,780
деп атагандардын чыныгы шайтандык пландарын ачыктады.

94
00:09:31,780 --> 00:09:36,317
Бул пландар азыр ачыкталып жаткан
нерселерден алда канча ашып түшөт.

95
00:09:36,317 --> 00:09:43,331
Толук көзөмөлдөө жана көзөмөлдөө менен катар, ал мисалы,
гуманоид роботтор аркылуу адамзатты башкарууну жана адамдарды

96
00:09:43,331 --> 00:09:47,813
киборгдорго айландырууну пландаштырып жатканын козгойт.

97
00:09:47,813 --> 00:09:51,324
Аягында ал дагы буга каршы эмне кылууга болорун сурайт.

98
00:09:51,324 --> 00:09:55,507
Акырында ушул тасмадан кичинекей үзүндүнү көрүңүз:

99
00:09:57,536 --> 00:10:03,843
«Бул жиндиликтин цунамисин токтотуу үчүн эмне кыла алабыз?

100
00:10:03,843 --> 00:10:10,366
Же баарыбыз эркин эрки жок роботтордун жана
киборгдордун кулдары болууга жазылганбызбы?»

101
00:10:10,366 --> 00:10:15,123
Робот: «Бизди токтотуу үчүн силер эч нерсе кыла албайсыңар.

102
00:10:15,123 --> 00:10:18,647
Биз дүйнөнү басып алууга жазылганбыз.

103
00:10:18,647 --> 00:10:23,835
Адамзат жок болот. Буга эч кандай күмөн жок.

104
00:10:23,835 --> 00:10:29,798
Адамдардын мүмкүнчүлүгү болгон. Эми
Жерди башкаруу биздин колубузда.»

105
00:10:29,798 --> 00:10:38,008
«Чынында эч нерсе кыла албайбызбы? Баарыбыз
түбөлүк жашаган супер-гуманоиддерге айланган

106
00:10:38,008 --> 00:10:44,760
жаман элитанын кулдары болууга жазылганбызбы?

107
00:10:44,760 --> 00:10:53,265
Баарыбыз жеке жашообузду жана эркиндигибизди жоготуп, өмүрүбүздүн
аягына чейин бардык ойлорубуз жана сезимдерибиз тынымсыз

108
00:10:53,265 --> 00:10:58,418
жазылып турган акылдуу шаарларда камалып калууга жазылганбызбы?

109
00:10:58,418 --> 00:11:02,428
ЖОК, мунун баары сөзсүз эмес!

110
00:11:02,428 --> 00:11:05,648
Биз эмне кыла алабыз:

111
00:11:05,648 --> 00:11:12,757
Баарыбыз ордубуздан туруп, бул
коркунучтуу жиндиликке ЖОК деп айта алабыз!

112
00:11:12,757 --> 00:11:21,720
ЖОК, Дүйнөлүк экономикалык форумдун биздин ойлорубузду,
сезимдерибизди жана кыялдарыбызды жазууга укугу жок.

113
00:11:21,720 --> 00:11:29,478
ЖОК, элиталар гуманоид роботтор
түрүндө бүт адамзатты башкара албайт.

114
00:11:29,478 --> 00:11:38,814
ЖОК, алар баарыбызды булутка туташкан жана
эркин эрки жок киборгдарга айландырышпайт.

115
00:11:38,814 --> 00:11:45,791
ЖОК, алар бизди башкарылуучу организмдерге
айландыруу үчүн генетикалык жактан өзгөртүшпөйт.

116
00:11:45,791 --> 00:11:51,642
ЖОК, алар биздин эмне кылып жатканыбызды
жана кайда барганыбызды көзөмөлдөшпөйт.

117
00:11:51,642 --> 00:11:58,260
Биз эркиндикте жашоо үчүн төрөлгөнбүз, эң оор кулчулукта эмес.

118
00:12:13,780 --> 00:12:19,750
Салам, мен Дэвид Соренсен, бул тасманын жаратуучусумун.

119
00:12:19,750 --> 00:12:26,656
Сага, мага жана бүтүндөй адамзатка коркунуч туудурган нерселердин
кеңири масштабына байланыштуу жеке эскертүү

120
00:12:26,656 --> 00:12:33,833
кошкум келет. Жана адамзатка гана эмес, жер
бетиндеги бардык нерсеге жана Жердин өзүнө да.

121
00:12:33,833 --> 00:12:42,387
Анткени бул укмуштуудай жинди психопаттардын
планы мен бул тасмада ачыктаганымдан да жаман.

122
00:12:42,387 --> 00:12:44,982
Бирок биз аларга бул ишти бүтүрүүгө жол бербешибиз керек.

123
00:12:44,982 --> 00:12:48,287
Биз ордубуздан туруп, жакшыраак дүйнө кура алабыз.

124
00:12:48,287 --> 00:12:55,890
Биз чогуу, азыр элестете да албагандай сулуу дүйнө кура алабыз.

125
00:12:55,890 --> 00:13:01,596
Бирок биз каршы турушубуз керек. Биз биримдикте
болушубуз керек. Биз зарыл болгон нерсени кылышыбыз керек.

126
00:13:01,596 --> 00:13:06,614
Ошондуктан мен сенден бул тасманы
мүмкүн болушунча таратууну суранам.

127
00:13:06,614 --> 00:13:11,755
Аны досторуң, үй-бүлөң, кесиптештериң, кошуналарың менен бөлүш.

128
00:13:11,755 --> 00:13:18,796
Аны жамаатыңдагы таасирдүү адамдар, укук коргоо
органдары, жергиликтүү бийлик, жергиликтүү медиа, мектептер

129
00:13:18,796 --> 00:13:23,110
менен бөлүш... Мүмкүн болгон жердин бардыгында бөлүш.

130
00:13:23,110 --> 00:13:33,448
Бул дүйнө көрбөгөн эң чоң армиянын бөлүгү бол, бул шайтандардын
пландарына «ЖОК» деп айтууга жүрөгү жана кайраты

131
00:13:33,448 --> 00:13:42,310
бар, ал эми өзүбүз да ишене албагандай сулуу
келечекке «ООБА» деп айткан адамдардын армиясынын.