WEBVTT

00:00.460 --> 00:07.237
2023-жылдан бери Германия Федеративдик
Республикасы түзүлгөндөн бери эң оор рецессияда турат.

00:07.237 --> 00:12.067
Экономикалык активдүүлүктүн төмөндөшү
ишканаларды кызматкерлерди кыскартууга мажбурлайт.

00:12.067 --> 00:20.574
Жумушчулар ишенимсиз жумуш шартына туш болушат, киреше жоготуулар
жана жашоо чыгымдарынын өсүшү жакырчылыктын өсүшүнө алып келет.

00:20.574 --> 00:24.978
Ишканалар азыраак инвестиция
салышат жана банкроттуктар көбөйүүдө.

00:24.978 --> 00:32.681
Медиа жана саясат бул рецессия үчүн корона кризисин жана
Украина менен Ирандагыдай учурдагы согуштарды күнөөлөйт.

00:32.681 --> 00:40.523
Медиа да, саясат да ачык козгобогон нерсе – экономиканын
кичирейиши, канчалык ишенимсиз угулбасын, кааланган жана

00:40.523 --> 00:45.788
ондогон жылдар бою фондо даярдалып, ишке ашырылып жаткандыгы.

00:45.788 --> 00:51.800
Эми экономиканын максаттуу кичирейиши
боюнча кээ бир фондук маалыматтарды көрүңүз:

00:51.800 --> 00:57.125
I. Рим клубу жана дегроут кыймылы:

00:57.125 --> 01:04.096
1972-жылы Рим клубу өсүүнүн чектери тууралуу отчет жарыялаган.

01:04.096 --> 01:13.792
Анда чексиз экономикалык жана демографиялык өсүү экологиялык жана
социалдык жактан туруктуу эмес деген тезистин негизи түптөлгөн.

01:13.792 --> 01:23.083
Рим клубу 1968-жылы Дэвид Рокфеллердин демилгеси менен
негизделген. Рокфеллер жогорку даражалуу масон болгон.

01:23.083 --> 01:31.677
2000-жылы Парижде өткөн өнүгүүнү сындоочу ЮНЕСКО
конгрессинин алкагында «Дегроут» кыймылы «төрөлгөн».

01:31.677 --> 01:41.709
Бул климатты сактап калуу үчүн экономика кичирейтилиши керек
деп талап кылган окумуштуулар менен активисттердин бирикмеси.

01:41.709 --> 01:49.133
Конкреттүү түрдө экономикалык айлампага киргизилүүчү энергия
жана ресурстардын көлөмүн азайтуу жөнүндө сөз болуп жатат.

01:49.133 --> 01:56.254
Бул экономикалык өсүүдөн улам келип чыккан айлана-чөйрөнүн
бузулушун болтурбоо үчүн зарыл шарт деп эсептелет.

01:56.254 --> 02:02.414
Андан кийин кыймыл 2008-жылы Парижде өткөн эл аралык
Дегроут конференциясы менен эл аралык деңгээлде

02:02.414 --> 02:07.008
таанылып, азыркы учурда Европада дайыма өткөрүлүп турат.

02:07.008 --> 02:15.946
Ошондон бери Дегроут кыймылы байкалбай таралып, климатты коргоо
шылтоосу менен калкка экономиканын кичирейиши,

02:15.946 --> 02:24.922
айрыкча түндүк жарым шар үчүн жакшы жана көксөөгө
татыктуу нерсе деген баянды сатууга аракет кылууда.

02:24.922 --> 02:32.172
Бул кыймылдын азыркы учурда кандай көлөмгө жеткенин 2023-жылы
400дөн ашык бейөкмөт уюмдар, ой жүгүртүү

02:32.172 --> 02:40.760
борборлору, изилдөө мекемелери жана активисттер
экономиканын кичирейишин талап кылган ачык кат көрсөттү.

02:40.760 --> 02:46.958
II. Дегроут кыймылынын демөөрчүлөрү жана негизги катышуучулары:

02:46.958 --> 02:54.283
Бул жагдайда кызыктуусу, Германиядай эч бир өлкө
Дегроут менен ушунчалык интенсивдүү алектенбейт.

02:54.283 --> 03:00.729
Аң-сезимдүү рецессия идеясы азыркы учурда германиялык
министрликтер, бейөкмөт уюмдар жана изилдөө институттары,

03:00.729 --> 03:08.632
мисалы, атактуу Fraunhofer институту жана Потсдам
климаттын өзгөрүүсүн изилдөө институту (PIK) аркылуу өтүп жатат.

03:08.632 --> 03:15.669
Ошондой эле, мисалы, Германиянын Бундесбанкынын вице-президенти
келечектеги климаттык тобокелдиктерди баалоо үчүн Дегроут

03:15.669 --> 03:20.520
иштелмелерин колдонгон борбордук банктардын бирикмесин жетектейт.

03:20.520 --> 03:26.728
Дегроут кыймылы көптөн бери Германия өкмөтүнүн долбоорго
байланыштуу каражаттары жана ЕБнин миллиондогон гранттары

03:26.728 --> 03:30.662
аркылуу саясат тарабынан түздөн-түз колдоого алынып келет.

03:30.662 --> 03:36.760
Бул ЕБ программаларын өз кезегинде
Германиянын федералдык өкмөтү 2027-жылга чейин бир

03:36.760 --> 03:41.856
миллиард евродон ашык каражат менен колдойт.

03:41.856 --> 03:51.040
Саясат таануучу Джессика Вейнкл бул өнүгүүдөн деиндустриализацияга
жана кичирейүүгө карай аң-сезимдүү багытты көрөт.

03:51.040 --> 03:58.624
Сиздин баалооңуз боюнча, Германиянын экономикалык
кризиси Degrowth концепциясынын идеалына такыр туура келет.

03:58.624 --> 04:05.313
Ошондуктан 2016-жылдан бери Германиянын экономикасында олуттуу
төмөндөө байкалып, бүгүнкү күнгө чейин дээрлик

04:05.313 --> 04:12.534
бардык европалык өлкөлөр дүйнөлүк экономикалык
өсүүнүн акыркы орундарында турушу кокустук эмес.

04:12.534 --> 04:19.090
Түшүнүксүз окшойт, европалык саясатчылар Европаны
дүйнөнүн башка бөлүктөрүндөгү экономикалык өсүүдөн

04:19.090 --> 04:23.655
барган сайын ажыратып жаткан чечимдерди кабыл алышат.

04:23.655 --> 04:30.496
Мисал катары ЕБнин камсыздоо чынжырчасы боюнча
директивасын же ЕБнин «CO₂ коргоо бажы алымдарын» атоого болот.

04:30.496 --> 04:36.005
Мындай регулятивдик кийлигишүүлөр эркин экономикага
камсыздоочулардын европалык мамлекеттер менен

04:36.005 --> 04:40.225
кызматташууга болгон кызыгуусун барган сайын жоготууда.

04:40.225 --> 04:45.333
Ошондой эле экспортко багытталган секторлор
башка мамлекеттерге салыштырмалуу начар

04:45.333 --> 04:50.112
шарттардан улам атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүн жоготууда.

04:50.112 --> 05:00.299
Натыйжада, Европа да акыркы 25 жылда, Degrowth кыймылы популярдуу
болгондон бери, мисалга алынгыс экономикалык маанисин жоготту –

05:00.299 --> 05:07.451
анын ичинде ЕБ жетекчилигинин чечимдери жана мыйзамдары аркылуу.

05:07.451 --> 05:12.426
III. Degrowth кыймылынын артындагы күн тартиби:

05:12.426 --> 05:17.436
Алардын веб-сайтында ЕБ өсүү парадигмасына умтулат деп жазылган.

05:17.436 --> 05:23.270
Бул менен экономиканын байлыкты, жумуш орундарын
жана коомдук прогрести камсыз кылуу үчүн мүмкүн

05:23.270 --> 05:26.895
болушунча туруктуу өсүшү керек деген түшүнүк айтылат.

05:26.895 --> 05:32.239
Башкача айтканда, Degrowth кыймылы
пропагандалаган нерсенин так тескериси.

05:32.239 --> 05:37.485
Европалык «Green Deal» Европа Биримдигинин
чоң климаттык жана экологиялык программасы.

05:37.485 --> 05:45.375
Бул «Жашыл келишим» 2019-жылы башталып, Европа
комиссиясынын айтымында, ЕБ адилеттүү жана бакубат коомго

05:45.375 --> 05:49.586
айлануусу үчүн жаңы өсүү стратегиясы болуп саналат.

05:49.586 --> 05:55.132
Бирок дегроут кыймылы пайда болгондон
бери такыр тескерисин көрүүгө болот.

05:55.132 --> 06:02.250
Калктын бакубаттуулугу тынымсыз азайып, ошол
эле учурда супербайлар дагы да байып баратат.

06:02.250 --> 06:10.360
ЕБ жетекчилиги «өсүү парадигмасы» жана «жаңы өсүү стратегиясы»
сыяктуу жагымдуу терминдердин астында ушуну түшүнөбү?

06:10.360 --> 06:24.078
Бирок андан да жаманы бар: 2023-жылдын 15-17-майында ЕБ Брюсселде
«Beyond Growth 2023» – «Өсүүдөн ары» конференциясын өткөрдү.

06:24.078 --> 06:29.625
Анын негизинде түзүлгөн ушул эле аталыштагы изилдөө
Европанын келечеги дегроут негиздөөчүлөрүнүн каалоосу

06:29.625 --> 06:34.053
боюнча кандай болорун коркунучтуу ачыктык менен чагылдырат:

06:34.053 --> 06:38.725
1. Жакырчылык жана толук көз карандылык

06:38.725 --> 06:44.452
Европа парламентинин ушул изилдөөсүнө ылайык,
«туруктуу социалдык система» мамлекеттик базалык киреше

06:44.452 --> 06:48.540
менен натуралдык жардамдардын айкалышын талап кылат.

06:48.540 --> 06:55.712
Бирок универсалдуу базалык киреше боюнча жарандарга
бөлүнгөн акчанын максатка ылайык жумшалбай калуу коркунучу бар.

06:55.712 --> 07:01.335
Ошондуктан изилдөө сууну, калорияны жана
электр энергиясын ченемдүү бөлүштүрүүнү сунуштайт.

07:01.335 --> 07:06.077
Адамдар тартыш болуп калган
товарларды биргелешип колдонушу керек.

07:06.077 --> 07:09.864
2. Туруктуу көзөмөл

07:09.864 --> 07:16.714
Жарандарды үнөмдөөгө мажбурлоо үчүн жеке
CO₂ сертификаттарын берүү да сунушталат.

07:16.714 --> 07:22.321
Бул сертификаттар CO₂ эмиссияларын реалдуу
убакытта жекече каттоого мүмкүндүк берет.

07:22.321 --> 07:29.318
Ушунун менен көздөлгөн максат төмөнкүчө так айтылат: Ким өзүнө
белгиленгенден көп калория, суу же электр энергиясын керектесе,

07:29.318 --> 07:33.289
ал айлана-чөйрөнү булгайт жана анын ордун толтурушу керек.

07:33.289 --> 07:38.115
Бул ар бир жаранды электр керектөөсүн жана
башка бардык керектелүүчү ресурстарды акылдуу

07:38.115 --> 07:42.656
эсепке алуу аркылуу толук көзөмөлдөөнү билдирет.

07:42.656 --> 07:48.195
Бирок бул коркунучтуу сценарийди Германиянын
федералдык өкмөтү жана ЕБ гана илгерилетпейт.

07:48.195 --> 07:54.520
Ошондой эле OECD жана Дүйнөлүк экономикалык форум
(WEF) сыяктуу кубаттуу эл аралык уюмдар да бул радикалдык

07:54.520 --> 07:58.560
коомдук кайра курууну жарнамалап, күч менен таңуулашат.

07:58.560 --> 08:04.307
Өзгөчө WEF дүйнөнүн эң маанилүү саясий жана
экономикалык бийлик борборлорунун бирине айланып,

08:04.307 --> 08:08.720
глобалдашуунун кыймылдаткыч күчү жана борбору болуп эсептелет.

08:08.720 --> 08:18.702
2020-жылдын ортосунда эле WEFтин негиздөөчүсү Клаус Шваб коомду
толук трансформациялоону максат кылган "Улуу Ресетти" жарыялаган:

08:18.702 --> 08:23.994
Калк өз мүлкүнөн баш тартып,
универсалдуу базалык киреше алышы керек.

08:23.994 --> 08:30.528
Баарын эми "туруктуу керектөө" максатында, "планетаны
куткаруу" деген шылтоо менен гана ижарага алууга болот.

08:30.528 --> 08:36.723
Клаус Швабдын "Улуу Ресети" деградация
максаттарына абдан окшош, эки идея бир эле калемден

08:36.723 --> 08:41.504
чыккандай. Клаус Шваб да жогорку даражалуу масон.

08:41.504 --> 08:48.051
Бул тууралуу Kla.TVнын уландысы болгон "Бул четиртпе
Германияны талкалайт" жана "Улуу Ресеттин күн тартиби –

08:48.051 --> 08:52.517
Экономикалык кыйратуу жана согуш" берүүлөрүн да көрүңүз.

08:52.517 --> 08:56.330
IV. Жыйынтык жана корутунду:

08:56.330 --> 09:02.598
Кылдат караганда, Улуу Ресет, өсүү парадигмасы жана
жаңы өсүү стратегиясы сыяктуу жагымдуу угулган

09:02.598 --> 09:07.077
терминдердин артында бир эле нерсе жашырылганы айкын болот:

09:07.077 --> 09:13.110
Калк баарынан ажырап, мамлекеттик көз
карандылыкка түшүп, санариптик көзөмөлгө

09:13.110 --> 09:18.200
алынып, контролдонот – кыскасы, толук кулчулук.

09:18.200 --> 09:21.000
Бирок буга каршы эмне кылууга болот?

09:21.000 --> 09:28.704
Белгилүү иликтөөчү журналист Дэвид Соренсен өзүнүн «Адамзаттын
аягы» аттуу документалдык тасмасында өздөрүн дүйнө башкаруучулар

09:28.704 --> 09:31.780
деп атагандардын чыныгы шайтандык пландарын ачыктады.

09:31.780 --> 09:36.317
Бул пландар азыр ачыкталып жаткан
нерселерден алда канча ашып түшөт.

09:36.317 --> 09:43.331
Толук көзөмөлдөө жана көзөмөлдөө менен катар, ал мисалы,
гуманоид роботтор аркылуу адамзатты башкарууну жана адамдарды

09:43.331 --> 09:47.813
киборгдорго айландырууну пландаштырып жатканын козгойт.

09:47.813 --> 09:51.324
Аягында ал дагы буга каршы эмне кылууга болорун сурайт.

09:51.324 --> 09:55.507
Акырында ушул тасмадан кичинекей үзүндүнү көрүңүз:

09:57.536 --> 10:03.843
«Бул жиндиликтин цунамисин токтотуу үчүн эмне кыла алабыз?

10:03.843 --> 10:10.366
Же баарыбыз эркин эрки жок роботтордун жана
киборгдордун кулдары болууга жазылганбызбы?»

10:10.366 --> 10:15.123
Робот: «Бизди токтотуу үчүн силер эч нерсе кыла албайсыңар.

10:15.123 --> 10:18.647
Биз дүйнөнү басып алууга жазылганбыз.

10:18.647 --> 10:23.835
Адамзат жок болот. Буга эч кандай күмөн жок.

10:23.835 --> 10:29.798
Адамдардын мүмкүнчүлүгү болгон. Эми
Жерди башкаруу биздин колубузда.»

10:29.798 --> 10:38.008
«Чынында эч нерсе кыла албайбызбы? Баарыбыз
түбөлүк жашаган супер-гуманоиддерге айланган

10:38.008 --> 10:44.760
жаман элитанын кулдары болууга жазылганбызбы?

10:44.760 --> 10:53.265
Баарыбыз жеке жашообузду жана эркиндигибизди жоготуп, өмүрүбүздүн
аягына чейин бардык ойлорубуз жана сезимдерибиз тынымсыз

10:53.265 --> 10:58.418
жазылып турган акылдуу шаарларда камалып калууга жазылганбызбы?

10:58.418 --> 11:02.428
ЖОК, мунун баары сөзсүз эмес!

11:02.428 --> 11:05.648
Биз эмне кыла алабыз:

11:05.648 --> 11:12.757
Баарыбыз ордубуздан туруп, бул
коркунучтуу жиндиликке ЖОК деп айта алабыз!

11:12.757 --> 11:21.720
ЖОК, Дүйнөлүк экономикалык форумдун биздин ойлорубузду,
сезимдерибизди жана кыялдарыбызды жазууга укугу жок.

11:21.720 --> 11:29.478
ЖОК, элиталар гуманоид роботтор
түрүндө бүт адамзатты башкара албайт.

11:29.478 --> 11:38.814
ЖОК, алар баарыбызды булутка туташкан жана
эркин эрки жок киборгдарга айландырышпайт.

11:38.814 --> 11:45.791
ЖОК, алар бизди башкарылуучу организмдерге
айландыруу үчүн генетикалык жактан өзгөртүшпөйт.

11:45.791 --> 11:51.642
ЖОК, алар биздин эмне кылып жатканыбызды
жана кайда барганыбызды көзөмөлдөшпөйт.

11:51.642 --> 11:58.260
Биз эркиндикте жашоо үчүн төрөлгөнбүз, эң оор кулчулукта эмес.

12:13.780 --> 12:19.750
Салам, мен Дэвид Соренсен, бул тасманын жаратуучусумун.

12:19.750 --> 12:26.656
Сага, мага жана бүтүндөй адамзатка коркунуч туудурган нерселердин
кеңири масштабына байланыштуу жеке эскертүү

12:26.656 --> 12:33.833
кошкум келет. Жана адамзатка гана эмес, жер
бетиндеги бардык нерсеге жана Жердин өзүнө да.

12:33.833 --> 12:42.387
Анткени бул укмуштуудай жинди психопаттардын
планы мен бул тасмада ачыктаганымдан да жаман.

12:42.387 --> 12:44.982
Бирок биз аларга бул ишти бүтүрүүгө жол бербешибиз керек.

12:44.982 --> 12:48.287
Биз ордубуздан туруп, жакшыраак дүйнө кура алабыз.

12:48.287 --> 12:55.890
Биз чогуу, азыр элестете да албагандай сулуу дүйнө кура алабыз.

12:55.890 --> 13:01.596
Бирок биз каршы турушубуз керек. Биз биримдикте
болушубуз керек. Биз зарыл болгон нерсени кылышыбыз керек.

13:01.596 --> 13:06.614
Ошондуктан мен сенден бул тасманы
мүмкүн болушунча таратууну суранам.

13:06.614 --> 13:11.755
Аны досторуң, үй-бүлөң, кесиптештериң, кошуналарың менен бөлүш.

13:11.755 --> 13:18.796
Аны жамаатыңдагы таасирдүү адамдар, укук коргоо
органдары, жергиликтүү бийлик, жергиликтүү медиа, мектептер

13:18.796 --> 13:23.110
менен бөлүш... Мүмкүн болгон жердин бардыгында бөлүш.

13:23.110 --> 13:33.448
Бул дүйнө көрбөгөн эң чоң армиянын бөлүгү бол, бул шайтандардын
пландарына «ЖОК» деп айтууга жүрөгү жана кайраты

13:33.448 --> 13:42.310
бар, ал эми өзүбүз да ишене албагандай сулуу
келечекке «ООБА» деп айткан адамдардын армиясынын.