1
00:00:00,000 --> 00:00:00,460


2
00:00:00,460 --> 00:00:07,237
2023-yildan beri Germaniya Federativ Respublikasi tashkil
topganidan buyon eng og'ir retsessiyada bo'lib turibdi.

3
00:00:07,237 --> 00:00:12,067
Iqtisodiy faoliyatning pasayishi
korxonalarni xodimlarni qisqartirishga majbur qilmoqda.

4
00:00:12,067 --> 00:00:18,156
Ishchilar ishonchsiz bandlik munosabatlariga tushib
qolmoqda, daromad yo'qotishlari va yashash xarajatlarining

5
00:00:18,156 --> 00:00:20,574
o'sishi qashshoqlikning kuchayishiga olib kelmoqda.

6
00:00:20,574 --> 00:00:24,978
Korxonalar kamroq sarmoya
kiritmoqda va bankrotliklar ko'paymoqda.

7
00:00:24,978 --> 00:00:29,488
Ommaviy axborot vositalari va siyosat bu
retsessiya uchun koronavirus inqirozi va Ukraina

8
00:00:29,488 --> 00:00:32,681
va Erondagi kabi hozirgi urushlarni ayblamoqda.

9
00:00:32,681 --> 00:00:38,753
Ommaviy axborot vositalari ham, siyosat ham ochiq muhokama
qilmayotgan narsa - iqtisodiyotning qisqarishi, qanchalik

10
00:00:38,753 --> 00:00:45,788
aql bovar qilmas tuyulmasin, xohlanayotgani va o'nlab
yillar davomida fonda tayyorlanib, amalga oshirilayotganidir.

11
00:00:45,788 --> 00:00:51,800
Endi iqtisodiyotni maqsadli qisqartirish
bo'yicha ba'zi fon ma'lumotlarini ko'ring:

12
00:00:51,800 --> 00:00:57,125
I. Rim Klubi va Degrowth harakati:

13
00:00:57,125 --> 00:01:04,096
1972-yilda Rim Klubi o'sish
chegaralari haqida hisobot e'lon qildi.

14
00:01:04,096 --> 00:01:13,792
Unda cheksiz iqtisodiy va demografik o'sish ekologik va ijtimoiy
jihatdan barqaror emasligi haqidagi tezisning asosi qo'yildi.

15
00:01:13,792 --> 00:01:23,083
Rim Klubi 1968-yilda Devid Rokfeller tashabbusi bilan
tashkil etilgan. Rokfeller yuqori darajali mason edi.

16
00:01:23,083 --> 00:01:31,677
2000-yilda Parijda o'tkazilgan taraqqiyotni tanqid qiluvchi
YuNESKO kongressi doirasida "Degrowth" harakati "tug'ildi".

17
00:01:31,677 --> 00:01:41,709
Bu iqlimni saqlab qolish uchun iqtisodiyot qisqarishi
kerakligini talab qiluvchi olimlar va faollarning birlashmasi.

18
00:01:41,709 --> 00:01:49,133
Aniqrog'i, iqtisodiy aylanmaga kiritiladigan energiya
va resurslar miqdorini kamaytirish haqida gap ketmoqda.

19
00:01:49,133 --> 00:01:56,254
Bu, iqtisodiy o'sish natijasida yuzaga keladigan atrof-muhit
buzilishining oldini olish uchun zaruriy shart hisoblanadi.

20
00:01:56,254 --> 00:02:02,551
Harakat o'zining xalqaro muvaffaqiyatiga 2008-yilda
Parijda bo'lib o'tgan xalqaro Degrowth konferentsiyasi bilan

21
00:02:02,551 --> 00:02:07,008
erishdi, u hozirda muntazam ravishda Yevropada o'tkaziladi.

22
00:02:07,008 --> 00:02:15,811
Shundan buyon Degrowth harakati sezilmasdan tarqalib, iqlimni
muhofaza qilish bahonasida aholiga iqtisodiyotning qisqarishi,

23
00:02:15,811 --> 00:02:24,922
ayniqsa shimoliy yarim shar uchun yaxshi va orzu qilingan
narsa ekanligi haqidagi rivoyatni sotishga harakat qilmoqda.

24
00:02:24,922 --> 00:02:34,597
Bu harakat qanday ko'lamga yetganini 2023-yilda 400 dan ortiq
NNTlar, tahlil markazlari, tadqiqot muassasalari va faollar

25
00:02:34,597 --> 00:02:40,760
iqtisodiyotning qisqarishini talab qilgan ochiq xat ko'rsatdi.

26
00:02:40,760 --> 00:02:46,958
II. Degrowth harakatining homiylari va asosiy ishtirokchilari:

27
00:02:46,958 --> 00:02:51,203
Shu munosabat bilan qiziqarli jihat shundaki,
Germaniyadan boshqa deyarli hech bir davlat

28
00:02:51,203 --> 00:02:54,283
Degrowth bilan bunchalik intensiv shug'ullanmaydi.

29
00:02:54,283 --> 00:03:00,813
Ongli retsessiya g'oyasi hozirda nemis vazirliklari, NNTlar va
tadqiqot institutlari, masalan, taniqli

30
00:03:00,813 --> 00:03:08,632
Fraunhofer instituti va Potsdam iqlim o'zgarishlarini
o'rganish instituti (PIK) orqali o'tib ketmoqda.

31
00:03:08,632 --> 00:03:14,594
Shuningdek, masalan, Germaniya Bundesbankining vitse-prezidenti
kelajakdagi iqlim xatarlarini baholash uchun

32
00:03:14,594 --> 00:03:20,520
Degrowth ishlanmalaridan foydalanadigan
markaziy banklar birlashmasiga rahbarlik qiladi.

33
00:03:20,520 --> 00:03:27,019
Degrowth harakati uzoq vaqtdan beri federal hukumatning loyiha
asosidagi mablag'lari va Yevropa Ittifoqining millionlab grantlari

34
00:03:27,019 --> 00:03:30,662
orqali bevosita siyosat tomonidan qo'llab-quvvatlanmoqda.

35
00:03:30,662 --> 00:03:36,796
Bu Yevropa Ittifoqi dasturlari esa 2027-yilgacha
Germaniya federal hukumati tomonidan bir milliard

36
00:03:36,796 --> 00:03:41,856
yevrodan ortiq mablag' bilan qo'llab-quvvatlanadi.

37
00:03:41,856 --> 00:03:47,174
Siyosatshunos Jessica Weinkle bu
rivojlanishda deindustrializatsiya va

38
00:03:47,174 --> 00:03:51,040
qisqarish tomon ongli yo'nalishni ko'radi.

39
00:03:51,040 --> 00:03:58,624
Sizning baholashingizga ko'ra, Germaniyaning iqtisodiy tanazzuli
Degrowth kontseptsiyasining asosiy g'oyasiga juda mos keladi.

40
00:03:58,624 --> 00:04:05,086
Shuning uchun 2016 yildan beri Germaniya iqtisodiyotida sezilarli
pasayish kuzatilayotgani va bugungi kunga qadar

41
00:04:05,086 --> 00:04:12,534
deyarli barcha Yevropa davlatlari jahon iqtisodiy
o'sishining eng oxirgi o'rinlarida turgani tasodif emas.

42
00:04:12,534 --> 00:04:19,302
Tushunarsiz ko'rinadigan tarzda, yevropalik siyosatchilar
Yevropani dunyoning boshqa qismlaridagi iqtisodiy o'sishdan tobora

43
00:04:19,302 --> 00:04:23,655
ajratib qo'yadigan qarorlar qabul qilishda davom etmoqdalar.

44
00:04:23,655 --> 00:04:27,332
Bunga misol sifatida Yevropa Ittifoqining
ta'minot zanjiri direktivasi yoki Yevropa

45
00:04:27,332 --> 00:04:30,496
Ittifoqining „CO₂ himoya bojlari“ni keltirish mumkin.

46
00:04:30,496 --> 00:04:36,128
Yetkazib beruvchilar erkin iqtisodiyotga bunday
tartibga soluvchi aralashuvlar tufayli Yevropa davlatlari

47
00:04:36,128 --> 00:04:40,225
bilan hamkorlik qilishga qiziqishini tobora yo'qotmoqda.

48
00:04:40,225 --> 00:04:50,112
Eksportga yo'naltirilgan tarmoqlar ham boshqa davlatlarga nisbatan
yomon sharoitlar tufayli raqobatbardoshligini yo'qotmoqda.

49
00:04:50,112 --> 00:04:57,737
Natijada, Degrowth harakati ommalashganidan buyon o'tgan 25 yil
ichida Yevropa ham misli ko'rilmagan iqtisodiy

50
00:04:57,737 --> 00:05:07,451
ahamiyatini yo'qotdi – bu, nafaqat, Yevropa Ittifoqi
rahbariyatining qarorlari va qonunlari tufayli yuz berdi.

51
00:05:07,451 --> 00:05:12,426
III. Degrowth harakati ortidagi kun tartibi:

52
00:05:12,426 --> 00:05:17,436
Uning veb-saytida Yevropa Ittifoqi o'sish
paradigmasiga intilayotgani haqida o'qish mumkin.

53
00:05:17,436 --> 00:05:23,317
Bu bilan farovonlik, ish o'rinlari va ijtimoiy
taraqqiyotni ta'minlash uchun iqtisodiyot imkon qadar

54
00:05:23,317 --> 00:05:26,895
doimiy o'sishi kerak degan tushuncha nazarda tutiladi.

55
00:05:26,895 --> 00:05:32,239
Ya'ni Degrowth harakati targ'ib qilayotgan narsaning aynan aksi.

56
00:05:32,239 --> 00:05:37,485
Yevropaning „Green Deal“i Yevropa
Ittifoqining yirik iqlim va atrof-muhit dasturidir.

57
00:05:37,485 --> 00:05:45,250
Ushbu "Yashil kelishuv" 2019-yilda boshlangan bo‘lib, Yevropa
Komissiyasiga ko‘ra, bu Yevropa Ittifoqini adolatli va farovon

58
00:05:45,250 --> 00:05:49,586
jamiyatga aylantirishga qaratilgan yangi o‘sish strategiyasidir.

59
00:05:49,586 --> 00:05:55,132
Ammo degrowth harakatining paydo
bo‘lishidan beri aynan buning aksi kuzatilmoqda.

60
00:05:55,132 --> 00:06:02,250
Aholining farovonligi doimiy ravishda pasayib
bormoqda, shu bilan birga superboylar tobora boyib bormoqda.

61
00:06:02,250 --> 00:06:07,274
Yevropa Ittifoqi rahbariyati "o‘sish
paradigmasi" va "yangi o‘sish strategiyasi" kabi jarangdor

62
00:06:07,274 --> 00:06:10,360
atamalar ostida aynan shuni nazarda tutyaptimi?

63
00:06:10,360 --> 00:06:18,512
Ammo bundan ham yomoni bor: 2023-yil 15-17-may
kunlari Yevropa Ittifoqi Bryusselda "Beyond Growth

64
00:06:18,512 --> 00:06:24,078
2023" – "O‘sishdan tashqari" konferensiyasini o‘tkazdi.

65
00:06:24,078 --> 00:06:29,688
Shu asosda yaratilgan xuddi shu nomdagi tadqiqot
degrowth asoschilarining xohishiga ko‘ra Yevropada kelajak

66
00:06:29,688 --> 00:06:34,053
qanday bo‘lishini dahshatli ravshanlik bilan aks ettiradi:

67
00:06:34,053 --> 00:06:38,725
1. Qashshoqlik va to‘liq qaramlik

68
00:06:38,725 --> 00:06:44,547
Yevropa Parlamentining ushbu tadqiqotiga ko‘ra, "barqaror
ijtimoiy tizim" davlat tomonidan beriladigan asosiy daromad va

69
00:06:44,547 --> 00:06:48,540
natura shaklidagi imtiyozlar kombinatsiyasini talab qiladi.

70
00:06:48,540 --> 00:06:55,712
Biroq universal asosiy daromad bo‘lsa, fuqarolarga
ajratilgan pulning maqsadga muvofiq sarflanmasligi xavfi mavjud.

71
00:06:55,712 --> 00:07:01,335
Shuning uchun tadqiqot suv, kaloriya va elektr
energiyasini ratsion bilan taqsimlashni taklif qiladi.

72
00:07:01,335 --> 00:07:06,077
Odamlar tobora tanqis bo‘lib borayotgan
ne’matlardan birgalikda foydalanishlari kerak.

73
00:07:06,077 --> 00:07:09,864
2. Doimiy kuzatuv

74
00:07:09,864 --> 00:07:16,714
Fuqarolarni tejashga majbur qilish uchun shaxsiy
CO₂ sertifikatlarini berish ham taklif qilinmoqda.

75
00:07:16,714 --> 00:07:22,321
Ushbu sertifikatlar CO₂ chiqindilarini real
vaqtda shaxsan qayd etish imkonini beradi.

76
00:07:22,321 --> 00:07:27,583
Bu bilan ko‘zlangan maqsad quyidagicha ifodalanadi: Kim o‘ziga
belgilanganidan ko‘proq kaloriya, suv yoki

77
00:07:27,583 --> 00:07:33,289
elektr energiyasi iste’mol qilsa, atrof-muhitni
ifloslantiradi va buning uchun javob berishi kerak.

78
00:07:33,289 --> 00:07:37,962
Bu shuni anglatadiki, har bir fuqaroning elektr
energiyasi iste'moli va boshqa barcha sarf qilinadigan

79
00:07:37,962 --> 00:07:42,656
resurslarni aqlli qayd etish orqali to'liq nazorat qilinishi.

80
00:07:42,656 --> 00:07:48,195
Biroq bu dahshatli stsenariy faqat Germaniya federal
hukumati va Yevropa Ittifoqi tomonidan ilgari surilmayapti.

81
00:07:48,195 --> 00:07:54,210
Shuningdek, OECD va Jahon Iqtisodiy Forumi (WEF)
kabi qudratli xalqaro tashkilotlar ham bu radikal

82
00:07:54,210 --> 00:07:58,560
ijtimoiy qayta qurishni targ'ib qilmoqda va majburlamoqda.

83
00:07:58,560 --> 00:08:05,229
Ayniqsa, WEF dunyoning eng muhim siyosiy va iqtisodiy
hokimiyat markazlaridan biriga aylanib, globallashuvning

84
00:08:05,229 --> 00:08:08,720
harakatlantiruvchi kuchi va markazi hisoblanadi.

85
00:08:08,720 --> 00:08:14,767
2020-yil o'rtalaridayoq WEF asoschisi Klaus Shvab
jamiyatning to'liq o'zgarishini amalga oshirishni

86
00:08:14,767 --> 00:08:18,702
maqsad qilgan "Buyuk Qayta Tiklash"ni e'lon qildi:

87
00:08:18,702 --> 00:08:23,994
Aholi o'z mulkidan voz kechishi va
universal asosiy daromad olishi kerak.

88
00:08:23,994 --> 00:08:30,528
Hamma narsa faqat ijaraga olinishi mumkin, "barqaror
iste'mol" maqsadida go'yo "sayyorani qutqarish" uchun.

89
00:08:30,528 --> 00:08:36,643
Klaus Shvabning "Buyuk Qayta Tiklash"i Degrowth
maqsadlariga juda o'xshaydi, go'yo ikkala g'oya bir

90
00:08:36,643 --> 00:08:41,504
qalamdan chiqqan. Klaus Shvab ham yuqori darajali mason.

91
00:08:41,504 --> 00:08:48,342
Bu borada Kla.TV ning "Bu fitna Germaniyani yo'q qiladi" va
"Buyuk Qayta Tiklash kun tartibi – Iqtisodiy vayronagarchilik

92
00:08:48,342 --> 00:08:52,517
va urush" nomli qo'shimcha ko'rsatuvlarini ham ko'ring.

93
00:08:52,517 --> 00:08:56,330
IV. Xulosa va yakun:

94
00:08:56,330 --> 00:09:02,715
Diqqat bilan qaralsa, Buyuk Qayta Tiklash, o'sish
paradigmasi va yangi o'sish strategiyasi kabi yoqimli

95
00:09:02,715 --> 00:09:07,077
atamalar ortida bir xil narsa yashiringanligi ayon bo'ladi:

96
00:09:07,077 --> 00:09:13,061
Aholi hamma narsadan mahrum bo'lishi, davlatga
qaram bo'lib qolishi hamda raqamli nazorat va

97
00:09:13,061 --> 00:09:18,200
tekshiruv ostida bo'lishi kerak – qisqasi, to'liq qullik.

98
00:09:18,200 --> 00:09:21,000
Ammo bunga qarshi nima qilish mumkin?

99
00:09:21,000 --> 00:09:26,407
Taniqli tadqiqotchi jurnalist Devid Sorensen o'zining
„Insoniyatning oxiri“ nomli hujjatli filmida

100
00:09:26,407 --> 00:09:31,780
o'zini dunyo boshqaruvchilari deb e'lon
qilganlarning haqiqatan ham shaytoniy rejalarini fosh qildi.

101
00:09:31,780 --> 00:09:36,317
Bu rejalar hozir ochib
tashlanayotgan narsalardan ancha uzoqqa boradi.

102
00:09:36,317 --> 00:09:43,169
U to'liq kuzatuv va nazoratdan tashqari, masalan,
insoniyatni gumanoid robotlar orqali boshqarish rejasini

103
00:09:43,169 --> 00:09:47,813
va odamlarni kiborglarga aylantirishni ham ko'taradi.

104
00:09:47,813 --> 00:09:51,324
Oxirida u ham bunga qarshi nima
qilish mumkinligi haqida savol beradi.

105
00:09:51,324 --> 00:09:55,507
Yakunda ushbu filmdan kichik bir parchani tomosha qiling:

106
00:09:57,536 --> 00:10:03,843
„Bu aqldan ozish tsunamisini
to'xtatish uchun biror narsa qila olamizmi?

107
00:10:03,843 --> 00:10:10,366
Yoki barchamiz iroda erkinligi bo'lmagan robotlar
va kiborglarning qullariga aylanishga mahkummizmi?“

108
00:10:10,366 --> 00:10:15,123
Robot: „Aslida siz bizni
to'xtatish uchun hech narsa qila olmaysiz.

109
00:10:15,123 --> 00:10:18,647
Biz dunyoni zabt etishga mahkummiz.

110
00:10:18,647 --> 00:10:23,835
Insoniyat halok bo'ladi. Bunga hech qanday shubha yo'q.

111
00:10:23,835 --> 00:10:29,798
Odamlarning o'z imkoniyati bor edi. Endi
Yerni boshqarish navbati bizga keldi.“

112
00:10:29,798 --> 00:10:37,545
„Haqiqatan ham hech narsa qila olmaymizmi? Barchamiz
abadiy yashaydigan qandaydir super-gumanoidlarga

113
00:10:37,545 --> 00:10:44,760
aylanadigan yovuz elitaning qullariga aylanishga mahkummizmi?

114
00:10:44,760 --> 00:10:51,143
Butun shaxsiy hayotimiz va erkinligimizni yo'qotib, umrimizning
oxirigacha barcha fikrlarimiz va

115
00:10:51,143 --> 00:10:58,418
his-tuyg'ularimiz doimiy ravishda yozib olinadigan
Aqlli shaharlarda qamalib qolishga mahkummizmi?

116
00:10:58,418 --> 00:11:02,428
YO'Q, bularning barchasi muqarrar emas!

117
00:11:02,428 --> 00:11:05,648
Biz qila oladigan bir narsa bor:

118
00:11:05,648 --> 00:11:12,757
Barchamiz o'rnimizdan turib, bu
dahshatli aqldan ozishga YO'Q deya olamiz!

119
00:11:12,757 --> 00:11:21,720
YO'Q, Jahon iqtisodiy forumi bizning fikrlarimiz,
his-tuyg'ularimiz va orzularimizni yozib olishga haqli emas.

120
00:11:21,720 --> 00:11:29,478
YO'Q, elita gumanoid robotlar shaklida
butun insoniyat ustidan hukmronlik qilmaydi.

121
00:11:29,478 --> 00:11:38,814
YO'Q, ular hammamizni bulutga ulangan va iroda
erkinligi bo'lmagan kiborglarga aylantirmaydi.

122
00:11:38,814 --> 00:11:45,791
YO'Q, ular bizni boshqariladigan organizmlarga
aylantirish uchun genetik jihatdan o'zgartirmaydi.

123
00:11:45,791 --> 00:11:51,642
YO'Q, ular qilayotgan hamma ishimizni
va qayerga borayotganimizni kuzatmaydi.

124
00:11:51,642 --> 00:11:58,260
Biz ozodlikda yashash uchun
tug'ilganmiz, haddan tashqari qullikda emas.

125
00:12:13,780 --> 00:12:19,750
Salom, men Devid Sorensen, bu filmning muallifi.

126
00:12:19,750 --> 00:12:27,990
Sizga va menga hamda butun insoniyatga tahdid solayotgan
narsaning ko'lami tufayli shaxsiy izoh qo'shmoqchiman. Nafaqat

127
00:12:27,990 --> 00:12:33,833
insoniyatga, balki Yerdagi hamma narsaga va Yerning o'ziga ham.

128
00:12:33,833 --> 00:12:42,387
Chunki bu aql bovar qilmas darajada aqldan ozgan psixopatlarining
rejasi men bu filmda fosh qilgan narsadan ancha yomonroq.

129
00:12:42,387 --> 00:12:44,982
Ammo biz ularning buni uddalashiga yo'l qo'ymasligimiz kerak.

130
00:12:44,982 --> 00:12:48,287
Biz o'rnimizdan turib, yaxshiroq dunyo qura olamiz.

131
00:12:48,287 --> 00:12:55,890
Biz birgalikda hozir tasavvur ham qila
olmaydigan darajada go'zal dunyo qura olamiz.

132
00:12:55,890 --> 00:13:01,596
Ammo biz qarshilik ko'rsatishimiz kerak. Biz birlashishimiz
kerak. Biz zarur bo'lgan narsani qilishimiz kerak.

133
00:13:01,596 --> 00:13:06,614
Shuning uchun sizdan bu filmni imkoningiz
bor joyda tarqatishingizni so'ramoqchiman.

134
00:13:06,614 --> 00:13:11,755
Uni do'stlaringiz va oilangiz,
hamkasblaringiz, qo'shnilaringiz bilan bo'lishing.

135
00:13:11,755 --> 00:13:17,348
Uni jamoangizdagi nufuzli odamlar, huquqni muhofaza qilish
organlari, mahalliy hukumat, mahalliy ommaviy

136
00:13:17,348 --> 00:13:23,110
axborot vositalari, maktablar bilan
bo'lishing... Uni imkoningiz bor hamma joyda bo'lishing.

137
00:13:23,110 --> 00:13:33,056
Bu dunyo ko'rgan eng katta armiyaning bir qismi bo'ling — bu
shaytonlarning rejalariga "YO'Q" deyish va o'zimiz ham

138
00:13:33,056 --> 00:13:42,310
ishonolmaydigan darajada go'zal kelajakka "HA"
deyish uchun yurak va jasoratga ega insonlarning armiyasi."